حرفه طراحی خود را با محتوای به‌روز و متفاوت ما که باهدفِ پرورش مهارت‌ها و رها کردن خلاقیت ایجاد شده است، به سطح بعدی ببرید

مشترک شوید

طراحی بازی | Game Design

مبحث طراحی بازی، مبحث ساده ای نیست و نمیتوان بدون هیچ توجهی از کنار آن عبور کرد، گیم دیزاین به معنی مشخص کردن تمام بازی است، همه چیز…!
سبک گرافیک بازی، سبک گیم پلی، سبک موسیقی های بازی، داستان بازی و همگی به وسیله ی گیم دیزاینر مشخص میشود،
در واقع میتوان گفت گیم دیزاینر ها خالقان بازی ها هستند و افرادی که در دیگر بخش ها فعالیت میکنند، مانند گرافیست ها، میکسر ها، برنامه نویسان، همه و همگی در واقعیت ابزاری هستند که بازی به وسیله ی آنان پدید می آید…

مبحث طراحی بازی، مبحث ساده ای نیست و نمی‌تونیم به سادگی و بدون هیچ توجهی از کنار اون عبور کنیم؛
 گیم دیزاین به معنی مشخص کردن تمام بازی است، همه چیز…!
سبک گرافیک بازی، سبک گیم پلی، سبک موسیقی های بازی، داستان بازی و همگی به وسیله ی گیم دیزاینر مشخص میشود،
در واقع می‌توان گفت گیم دیزاینر ها خالقان بازی ها هستند و افرادی که در دیگر بخش ها فعالیت می‌کنند، مانند گرافیست ها، میکسر ها، برنامه نویسان، همه و همگی در واقعیت ابزاری هستند که بازی به وسیله ی آنان پدید می آید؛

همیشه آدما در طول تاریخ تمدن، در جستجــوی راه‌ی برای زندگــی بهتــر و راحــت‌تر بوده و هستــن و همین خصوصیــت کمال گرایــی و آرمانــی فکــر کــردن انسان‌ها، باعث به وجــود اومدن پـدیـده های اکتسابـی مثل علم، هنر، فرهنگ و تمدن شــده؛  پــررنــگ شدن نقش حرفــه و مهــارت و ارتباط تنگاتنــگ اون با اقتصــاد و سطح رفاه اجتماعی، باعث به وجود اومدن انقــلاب صنعتی شده و یافتن راه‌های جدید و خلاقانه برای حل کردن مشکلات اون هم به‌گونه‌ای که نیازهای مردم در اولویـت قرار بگیـره موضوعـیِ که “تفکـر دیزاین” به ما گـوش‌زد مـی‌کنه؛ 
ما در مدرسـه دیـزاین مهـارت‌ها و رشته‌های دیزایــن محــور رو بررسی می‌کنیم و سعــی داریم فرهنگ دیزاین در زبان فارسی رو گسترش بدیم؛

در ایران گیم دیزاین به شکل آکادمیک و دانشگاهی تدریس نمی‌شود و بسیاری از بازی‌سازهای ایرانی یا به صورت خودآموز یا با بهره‌گیری از تجربه بازی‌سازهای دیگر به این تخصص دست یافته‌اند.

با انقلاب تکنولوژی و فناوری سبک و سیاق بازی ها با 10-20 سال گذشته بسیار متفاوت شده و امروزه طراحی بازی های کامپیوتری 90 درصد سهم بازار گیمر ها رو تصاحب کردن و از طرفی شاید وقتی صحبت از بازی می‌شه ذهن سمت بازی های کودکانه بره اما امروزه بزرگسالان هم در دنیای بازی و برگزاری لیگ های مختلف دستی بر آتش دارن و اینه که صنعت بازی و ویدئوگیم رو به بزرگترین صنعت دنیا تبدیل کرده!

طراحی بازی-گیم دیزاین-game design-mohebbidesign

شباهت طراحی بازی و طراحی فیلم سینمایی

طراح یک بازی ویدئویی بسیار متشابه به کارگردان یک فیلم سینمایی است؛
 طراحان، رویاپردازان (تصورکننده‌های) بازی هستند و عناصر هنری و تکنیکی بازی را در راستای به حقیقت پیوستن تصورشان، کنترل می‌کنند. طراحی بازی ویدئویی علاوه بر مهارت‌های داستان‌نویسی به تسلط تکنیکی و هنری نیز احتیاج دارد. معمولاً به طراحی بازی‌های ویدئویی، در صنعت بازی‌های ویدئویی، «طراحی بازی» گفته می‌شود که درجاهای دیگر عبارت عام تری است.

گاهی اوقات برنامه نویسان بازی‌های ویدئویی تمام اعضای تیم طراحی را هم تشکیل می‌دهند. این حالت، شامل حال طراحان معروفی از جمله سید مایر، جان رومرو، کریس سایر و ویل رایت شده‌است. استثناء قابل توجهی دربارهٔ این سیاست کمپانی کلکو بود که از ابتدای کارش وظیفهٔ طراحی و برنامه‌نویسی را از یکدیگر جدا کرد.

هرچه بازی‌ها پیچیده‌تر و کامپیوترها و کنسول‌های بازی قدرتمندتر شدند، شغل طراح بازی از برنامه‌نویس کل (هادی) سوا شد. طولی نکشید تا پیچیدگی بازی‌های کامپیوتری نیازمند اعضای تیم متمرکز بر طراحی بازی بود. بسیاری از پیشکسوتان، طراحی بازی را انتخاب و برنامه‌نویسی را به دیگران واگذار کرده و آن وظایف را به عهدهٔ دیگران گذاشتند.

تعداد طراحان بازی‌های بسیار پیچیده، از جمله MMORPGها (بازی‌های عظیم آنلاین چندنفرهٔ نقش آفرینی)، بازی‌های اکشن پرهزینه یا بازی‌های ورزشی می‌تواند به ده‌ها نفر نیز برسد. در این شرایط، معمولاً یک یا دو طراح اصلی و بسیاری طراح کارآموز در تیم وجود دارند که زیرمجموعه‌ها و زیر سیستم‌ها (سیستم‌های داخلی) بازی را مشخص می‌کنند؛  در کمپانی‌های بزرگتر مانند Electronic Arts هر بخش جدا از بازی (کنترل، طراحی مرحله) می‌تواند تولیدکننده، طراح اصلی و تعدادی طراح معمولی جداگانه داشته باشد. آن‌ها حتی ممکن است طرحی برای بازی ارائه دهند.

سرفصل‌هایی که طراح بازی باید مشخص کند

طرح اولیه بازی

مشخص کردن سبک بازی

مشخص کردن مخاطبین

چگونگی پیشروی در بازی

ظاهر و حس بازی

مکانیک های گیم پلی

ساختار پازل ها

اهداف بازی

نوع و عملکرد اشیاء

نوع فیزیک

نحوه کنترل بازی

نوع مبارزات

نوع سیستم ذخیره سازی و پروفایل

داستان و نحوه روایت

دنیای بازی

شخصیت ها و نوع ارتباط با آنها

کلیت مراحل

رابط کاربری

صدا و موسیقی

هوش مصنوعی

سخت افزارهای مورد نظر و نحوه کارکر با هرکدام

مسلما گستره عناوین لیست شده بالا بسیار زیاد است و طراح بازی توانایی انجام تمام آنها را ندارد؛ به خصوص در پروژه های بزرگ. اما طراح بازی باید تمام این سرفصل ها را مشخص کند و ساختار کلی آنها را طراحی کند تا افراد مرتبط هرکدام وظیفه گسترده کردن و طراحی آن را بر عهده بگیرند.

در گذشته که بازی‌ها به‌صورت فیزیکی در فروشگاه‌ها عرضه می‌شد، امکان تغییر در محتوای بازی بعد از انتشار وجود نداشت. بعد از پیشرفت امکانات به‌روزرسانی بازی‌ها به‌صورت آنلاین، به روزرسانی به راهی با ارزش برای درگیر نگه داشتن بازیکنان در بازی تبدیل شد. بازی به عنوان خدمت (GaaS, Game as a Service) تغییری در نگرشی ایجاد کرد که در نتیجه آن، به‌جای اینکه بازی یک محصول یکبار مصرف در نظر گرفته شود، به آن به چشم یک جریان منظم از محتوا نگاه می‌شود و بازی‌سازان این امکان را دارند تا دائماً با قول ارائه محتوای جدید و ارتقایافته بازیکنان را به بازی علاقه‌مند نگه‌دارند.

 

اما بخش طراحی بازی به چند بخش تقسیم می شود که در ادامه به معرفی این بخش ها می‌پردازیم؛

طراح ارشد بازی (Lead Game Designer):

همانطور که از نامش پیدا است، طراح ارشد بازی کسی است که در راس طراحی بازی قرار دارد. اگر تیم بیش از دو نفر طراح بازی داشته باشد، یکی به عنوان طراح ارشد و دیگری به عنوان طراح بازی شناخته می شود که به Associate Game Designer هم معروف هستند. کسانی که پا به پای طراح ارشد طراحی می کنند ولی سرپرستی و هدایت اصلی بر عهده طراح ارشد است.

وظایف طراح بازی معمولا در هر شرکت با توجه به نوع بازی و نوع سیاست های آن شرکت متغیر است و اگر پروژه بزرگ باشد، وظایف انحصاری متفاوتی به افراد دیگر داده می شود.

گیم دیزاینر کسی است که داستان (در صورت عدم نیاز به نویسنده)، قوانین، نوع احساسی که بازی به بازیکن می دهد، شرایط، مبارزات، مراحل، شخصیت ها، سبک و ساختار بازی را مشخص می کند. طراح بازی در حقیقت کسی است که ابزار را خلق می کند و آن را به طراح مراحل (Level Designer) برای ساخت می دهد.

طراح ارشد بازی کسی است که سند طراحی بازی (Game Design Document) را می نویسد که به اختصار GDD گفته می شود. این سند همانند یک کتاب راهنمای کلی است که تمام قوانین بازی و کارهایی که سایر افراد باید انجام دهند در آن نوشته شده است. به طور مثال اگر طراح هوش مصنوعی بازی بخواهد کار خورد را شروع کند، ابتدا به سند طراحی بازی رجوع می کند تا نیازها و ساختار هوش مصنوعی بازی را ببیند و سپس بر مبنای آن برنامه ریزی کند.

سند گیم دیزاین در چندین مقطع نوشته می شود و از همان ابتدا صد در صد کامل نیست. البته نوع نوشتار و ساختار هر گیم دیزاین به طراح آن بازی وابسته دارد ولی به شخصه همیشه در ساخت بازی، سند گیم دیزاین را در سه مقطع می نویسم:

1-   ویرایش اول: شامل تمام سرفصل ها، توضیح کلی و واضح بازی، مشخص کردن سبک و ساختار.

2-   ویرایش دوم: طراحی جز به جز تمام بخش ها و پر کردن سر فصل ها تا جایی که 80% سند کامل شده باشد.

3-   ویرایش سوم: این بخش شامل مضامینی است که نیازمند بازی کردن تسترها و دیدن نتایج به صورت اجرا شده در بازی است که باعث ایجاد تغییرات و یا اضافه شدن ایده های جدید می شود. این ویرایش بیشتر به صورت اجرایی است و آنچنان متکی به سند نیست

کارگردان پروژه (Creative Director):

اگرچه ترجمه دقیق “Creative Director”، “کارگردان پروژه” نیست ولی می توان ترجمه جا افتاده تر آن را همین سمت دانست. این سمت را می توان “کارگردان خلاقیت” هم نام برد. CD همانند کارگردان یک فیلم است. او مستقیما با صاحبان پروژه و یا شرکت در ارتباط است و نظارت کلی بر تمام بخش های بازی دارد. کارگردان پروژه صرفا لازم نیست که Game Designer هم باشد ولی از آنجایی که گیم دیزاینر بیشترین اشراف را به یک پروژه دارد و تقریبا تمام وظایف کارگردان را هم بر عهده دارد (به صورت معمول پاسخگویی و ارتباط با مقامات بالا جزو کار او نیست) در نتیجه در بیشتر مواقع CD و گیم دیزاینر هم یکی هستند و یا این که CD باید اطلاعات زیادی در مورد طراحی بازی داشته باشد که در طول انجام پروژه با مشکل رو به رو نشود.

سیستم دیزاین (System Design):

سیستم دیزاین را می توان ریاضیات طراحی یک بازی دانست در حالی که Level Design فیزیک آن است. در تیم های بزرگ، System Design به بخش های مختلفی تقسیم می شود که هرکدام دارای افراد مختص خود است. اما در تیم های کوچک، کار سیستم دیزاین هم بر عهده Game Designer است. معادل فارسی دقیق سیستم، نظام است. همانطور که از نام آن پیداست سیستم تشکیل شده است از کلیت و سیستم دیزاینر وارد جزئیات و تجربه لحظه به لحظه نمی شود. به طور مثال روی مراحل و روایت تمرکز ندارد ولی روی قوانین کلی که همیشه در همه جای بازی مطرح هستند و بازی از آنها پیروی می کند کار می کنند. مثلا میزان قدرت هر شمشیر و یا سیستم Upgrade یک بازی.

اما کارهایی که در سیستم دیزاین انجام می شوند چه هستند ؟

طراح مبارزات (Combat Designer):

طراح مبارزات تمام مضامین مربوط به نبردهای یک بازی را طراحی و پیش بینی می کند. به طور مثال، یک اسلحه چه تعداد تیر دارد، چطور شلیک می کند، چقدر صدمه به دشمن میرساند، چقدر لگد به شخصیت اصلی می زند و تا چه حد محمات در محیط برای استفاده وجود دارد.

مبارزات می توانند خیلی متنوع و وسیع باشند، به طور مثال ساخت یک بازی Fighting نیازمند جزئیات زیادی روی تعداد انیمیت ها، زمان بین ضربات و نحوه ترکیب آنها و Combo ها است.

طراح اقتصاد (Economy Designer):

طراح اقتصاد کسی است که ارزش، قیمت و نوع ترکیبات درون یک بازی را مشخص می کند. این که هر محصول در بازی(به طور مثال یک شمشیر) چقدر قیمت دارد و به طور کلی ارزش پولی درون بازی و میزان بالانس آن با محصولات قابل ارائه چقدر است. طراح اقتصاد بازی باید نه تنها علم کافی از بازی سازی و Game Design داشته باشد، بلکه باید از دنیای اقتصاد و نحوه ارزش گذاری هم مطلع باشد. اگر طراح اقتصاد کار خود را به خوبی انجام ندهد، می توان یک تنه بازی را با شکست رو به رو کند. نتیجه غیر بالانس شدن ارزش ها و شکست تجاری و یا فنی یک بازی می شود.

طراح بخش چند نفره (Multiplayer Designer):

همانطور که از نامش پیدا است مسئول این بخش روی قسمت چند نفره بازی کار می کند. تمام Mode ها و نحوه انجام بازی در این بر عهده این مسئول است. از آنجایی که بخش چند نفره بازی اهمیت بسیاری دارد، گاه حتی تیمی جدای از تیم سازنده بخش تک نفره روی این بخش کار می کنند.

طراح بخش چند نفره نه تنها سیستم دیزاین انجام می دهد، بلکه تیم طراحی مراحل و چیدمان هم تحت نظارت این بخش فعالیت می کنند.

طراح معما (Puzzle Designer) :

کسی است که معماهای داخل یک بازی را طراحی میکند. شغلی شبیه به طراح مبارزات را دارد با این تفاوت که طراح باید نوع مشکل، راه حل و طریقه پیشروی و حل آن را طراحی کند. این بخش معمولا در بازی های Adventure و یا Puzzle محور خیلی مجزا و حرفه ای فعالیت می کنند، ورگنه در سبک های دیگر، مثل اکشن،  پازل ها معمولا توسط طراح مراحل انجام می شوند.

طراح روایت داستانی (Narrative Designer):

بعضی بازی های داستان محور که بسیار فعل و انفعالی هستند، دارای یک سیستم پیچیده داستانی هستند که خود بازیکن می تواند نحوه روایت و دیالوگ های آن را انتخاب کند. مسئول این بخش هم باید داستان نویس خوبی باشد و هم از لحاظ تکنیکی، نحوه روایت غیر خطی بازی ها را درک کند. البته در بعضی مواقع این دو بخش جدا هستند، به طور مثال، نویسنده اصلی داستان را نوشته و طراح روایت در زمینه فعل و انفعالی بودن آن فعالیت می کند. اما بازهم مسئول این بخش باید نویسنده قهاری باشد.

طراح مراحل (Level Designer):

طراح مراحل را می توان معمار یک بازی دانست. او کسی است که مدل ها را در نقشه بازی میچیند و مراحل را طراحی می کند. بازیکن چطور از نقطه A به نقطه B می رود. در میان راه با چه موانعی رو به رو می شود. چه پازلی رو به روی او قرار دارد و او چطور می توان آن را حل کرده و پیش روی کند. طراح مراحل کسی است که لحظه به لحظه و جز به جز بازی را می داند و روی ریز ترین مسائل کار می کند. در طول پروسه کاری او با برنامه نویس گیم پلی (Gameplay Programmer) و طراح بازی مدام در ارتباط است.

طراح مرحله بخش چند نفره(Multiplayer Level Designer):

کار این بخش شبیه به طراح مراحل معمولی است با این حساب که تمرکز اصلی آنها روی بخش چند نفره است. آنها بالانس بازی را رعایت می کنند، نقشه ها را می سازند و مودهای مختلف بازی را که توسط Multiplayer Designer طراحی شده پیاده سازی می کنند. این که به طور مثال نقطه Spawn تیم A و تیم B کجا است. چه فاصله ای بین Base های هر تیم است و چه محتوی Collectable ایی در میان راه وجود دارد و چطور بازیکن آنها را به دست می آورد.

طراح محیط (World Builder):

این سمت Level Editor هم نامیده می شود. مسئول این بخش که بیشتر در بازی های بزرگ Open-World حضور دارد، در حقیقت جهان بازی را میسازد. چیدمان را انجام می دهد و کاری با طراحی مرحله و سیستم ندارد. این افراد نه تنها از لحاظ فنی کار با موتور بازی سازی را بلد هستند، بلکه هنرمندان خبره ای هم هستند که محیط و فضای بازی را به خوبی درک می کنند. همچنین این افراد باید از ساختار کاری که در بازی انجام می شود آگاه باشند تا محیط های آنها باعث ایجاد مشکل در گیم پلی نشود.

طراح مرحله (Mission Designer):

اگر بازی در دست ساخت کاری بزرگ و یا یک MMO باشد. یکی از وظایف Level Designer به تیم طراح مرحله منتقل می شود. این افراد کسانی هستند که به طور مثال در بازی های RPG یک Quest خلق می کنند و تمام مضامین آن، از مکان و زمان تا دیالوگ ها و آیتم ها و XP به دست آمده را مشخص می کنند. این افراد مراحلی که در هر بازی را زده اند به عنوان رزومه کاری همراه دارند و معمولا یک بازی RPG از Mission Designer های متعددی تشکیل شده است.

پایان مقاله

گرایش‌های رشته Digital Design

ردیف / رشته‌های مادرکامپیوترطراحـی گرافیک فرا جهان (متاورس) طراحـی بازی مهندسی صـدا
گرایش 1مهندسی آی تی | ITCGI‌طراحی وب 2
گرایش 2برنامه‌نویسیتایپـوگـرافـیوب 3
گرایش 3هوش مصنوعیطراحی لوگـو
گرایش 4
با کلیک روی عناوین به صفحه مربوط منتقل می‌شوید؛

نکته: جهت مشاهده بهتر جدول تلفن همراه خود را به حالت افقی بچرخانید؛

  • چرا دیزایـن؟

    دیزاین مهارتی نه صرفا برای کار که مهارتی برای زندگی‌ست،  «دیــزاین» می‌تونه به مثابه تفکری برای خلــق و بهبــود، در زندگــی روزمره ما جاری بشه و گره بسیاری از مشکلات رو باز کنـــه؛
  • اهمیت حضور دیزاینـر

    امروزه دیزاین کاربردهایی بیش از قبل داره، حوزه های مختلفی که با دیزاین و دیزاینر سرُکار دارن هروز گسترش پیدا می‌کنن و شرکت ها هروزه بیشتر به این موضوع پی می‌برن که حضور یک دیزاینر برای طراحی محصولشون چقدر اهمیت داره؛
  • مسیـردیزاینـر

    چنانچه به دیزاینر شدن علاقه دارید و نمی‌خواید با آزمونُ خطا مسیر رو طی کنید، در سلسه مقالات مسیردیزاینـر دانش لازم برای این مسیر رو در اختیارتون قرار دادم؛ اگر فعالیت حرفه ای خودت به سمت دیزاینر شدن رو می‌خوای ادامه بدی و و به مقوله دیزاین جدی تر از بقیه مردم نگاه می‌کنی لازمه نگاهی بهشون بندازی؛

مفید بود؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

‫2 نظر

  • اسم من

    من میخواستم پنج ستاره بدم ولی اشتباهی دستم خورد شد یک ستاره، ویرایش هم نمیشه کرد 🙁
    اگه میشه اونو خودتون ویرایش کنید و پنج ستاره بدید

    مطالب کاملا مفیدی بود و یک دید کلی نسبت به طراح بازی به ما میداد با تشکر

    1401-03-12 در 9:27 ق.ظ
    • Mohebbi Design

      ممنون از اینکه در نظر سنجی شرکت کردید، و ممنون از پیشنهادتون؛

      1401-03-29 در 9:14 ق.ظ